Η μελέτη τους ,ενημερώνει το μελισσοκόμο για τη διάγνωση και την αντιμετώπισή τους,με οδηγίες που εύκολα εφαρμόζονται.

Οι ασθένειες των μελισσών είναι:

1)      Ασθένειες του  Γόνου που είναι και οι πιο επιζήμιες και δύσκολης αντιμετώπισης και

2)      Ασθένειες των ενήλικων μελισσών.

1.-ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΟΥ ΓΟΝΟΥ δηλαδή ΣΗΨΗΓΟΝΙΕΣ,  που με την πάροδο του χρόνου βρέθηκαν ότι είναι :

α. Aμερικάνικη  σηψηγονία

Το όνομά της  το πήρε επειδή στην Αμερική βρέθηκε  ότι προκαλείται από το βάκιλλο Λάρβαι. Οι χωρικοί μαςαρχείο λήψης (10) μελισσοκόμοι τη λένε «χτικιό». Και σωστά, γιατί είναι δυσκολότατη η θεραπεία της και παρουσιάζεται σε όλες τις εποχές του χρόνου, αλλά πιο συχνά την άνοιξη και το θέρος. Προσβάλλει δυνατά και αδύνατα μελίσσια και είναι πολύ μεταδοτική, με το μολυσμένο μέλι σαν τροφοδοσία, με λεηλασία  από  μολυσμένο μελίσσι και με τη μεταφορά πλαισίων από μελίσσι μολυσμένο, αλλά και με μολυσμένα μελισσοκομικά εργαλεία, όπως μελιτοεξαγωγέας, μεταφορικό μέσον κ.λ.π.

Πρόληψη της ασθένειας : Να γίνεται  επιθεώρηση στα πλαίσια του γόνου, με σκοπό να εντοπίσουμε στοιχεία που φανερώνουν  μόλυνση. Ειδικά για αυτό το σκοπό κάθε χρόνο, αλλά και ευκαιριακά, όταν για άλλο σκοπό επεμβαίνουμε στα μελίσσια, να είμαστε παρατηρητικοί για φαινόμενα λεηλασίας και σε λιμνάζοντα νερά που παίρνουν νερό οι μέλισσες, όταν στην περιοχή υπάρχει συγκέντρωση μελισσιών. Να μην χρησιμοποιούμε μεταχειρισμένες ξένες κυψέλες  κ.λ.π. Και σε περίπτωση προσβολής μελισσιών να γίνει κανονική θεραπεία με σουλφαδιαζόλ ή τερραμυκίνη.

Συμπτώματα προσβολής της ΑΣ:  Η προσβολή αρχίζει αργά και σποραδικά στα κελιά, στο τέλος της τροφοδοσίας τους, που οι σκώληκες θα μεταμορφωθούν σε νύμφες. Δηλαδή στο στάδιο του σφραγίσματος του κελιού. Τότε είναι το πρώτο στάδιο της νόσου  και παρατηρούμε ελαφρό χρωματισμό  του σκουληκιού και αλλαγή στο σχήμα του, αλλά και μικρές τρύπες στα σφραγίσματα των κελιών και αν τα ανοίξουμε θα βρούμε  σκώληκες σε αποσύνθεση σε χρώμα καφέ. Υπάρχει όμως και περίπτωση να βρεθεί μέλι που δεν το σφράγισαν τελείως οι μέλισσες, μάλλον για να αποβάλει υγρασία. Αλλά και τα σφραγίσματα των  μολυσμένων κελιών είναι κοίλα, βαθουλωμένα προς τα μέσα (υ), ενώ τα υγιή, κανονικά κελιά, εξέχουν προς τα έξω, είναι φουσκωτά. Όταν προχωρήσει η αποσύνθεση γίνεται πιο καφέ το χρώμα, μετατρέπονται σε γλοιώδη μάζα. που αν βυθίσουμε ένα ξυλάκι μέσα της και το ανασύρουμε θα γίνει κλωστή μέχρι και 3-4 εκατοστά. Η μυρουδιά είναι σαν της ψαρόκολλας, (προς ποδαρίλα που λέμε). Η αποξηραμένη μάζα του σκώληκα γίνεται σκληρή  και δύσκολα αποκολλιέται από το κελί. Συνήθως προσβάλλεται γόνος εργατριών και σπάνια  κηφήνων και βασίλισσας.

Η έγκυρη γνωμάτευση της ΑΣ μπορεί να γίνει στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, στο Βοτανικό της Αθήνας.

 Θεραπεία της  ΑΣ:  Τα προσβλημένα μελίσσια δεν έχουν σωτηρία και το ζητούμενο είναι να περισωθούν  χωρίς μόλυνση τα υπόλοιπα μελίσσια. Γίνεται με καταστροφή των μολυσμένων στη φωτιά και επιχωμάτωση και παράλληλα θεραπευτική εφαρμογή Τερραμυκίνης 25 τύπος πτηνοτροφικός, με τροφοδότηση σε σιρόπι  ή ανάμειξη  με άχνη ζάχαρη και 3-4 πασπαλίσματα στους κηρηθροφορείς  (Νικολαίδη  έκδ .1984σελ.375 -376)

 β. Ευρωπαϊκή Σηψηγονία

Μελετήθηκε στη Ευρώπη, ότι προέρχεται από το βάκιλλο Πλούτωνα. Προσβάλλει κυρίως αδύνατα μελίσσια στις αρχές της άνοιξης. Όμως η μόλυνση  στα δυνατά αυτοκαθαρίζεται από τα ίδια. Και σε περίπτωση μόλυνσης δεν χρειάζεται καταστροφή αφού ο βάκιλλος που την προκαλεί δεν έχει την αντοχή εκείνου της ΑΣ του Λάρβαε. Μεταδίδεται όμως γρήγορα από τις τροφούς μέλισσες και την τροφή που δίνουν στους σκώληκες. Το μέλι του μολυσμένου μελισσιού δεν είναι μολυσμένο από την  Ευρωπαϊκή   Σηψηγονία  και μπορεί να δοθεί σε υγιείς μέλισσες και να αναλωθεί από τον άνθρωπο.

Συμπτώματα: Προσβάλλονται συνήθως οι ασφράγιστοι γόνοι μικρής ηλικίας. Το δέρμα τους  χάνει το μαργαριταρώδες και γίνεται κίτρινο. Οι σκώληκες είναι ανήσυχοι και κάνουν συσπάσεις μέσα στο κελί, συχνά μετακινούνται και έχουν ανώμαλες στάσεις στο κλειστό  κελί, ξαπλωμένοι, κουλουριασμένοι. Προχωρώντας, το χρώμα τους γίνεται πιο  κίτρινο προς το καφέ. Πεθαίνοντας ζαρώνουν και γίνονται υγρή μάζα και όταν αποξηρανθεί γίνεται λέπι καφέ, ίσως μαύρο,  αλλά δεν είναι κολλημένο στο κελί. Δεν αφήνει οσμή στα πρώτα στάδια, μοιάζει σαν κρέας σε αποσύνθεση. Προσβάλλει αδιάκριτα τους σκώληκες μελισσών, κηφήνων και βασίλισσας. Μεταδίδεται πιο γρήγορα  από την Αμερικάνικη, καταστρέφει λιγότερα μελίσσια,  η  σοδειά έχει απώλεια και χάνονται μελίσσια στη διαχείμαση ,αν δεν φροντιστούν.

γ. Παρασηψηγονία

Μοιάζει με τις προηγούμενες, προκαλείται από το βάκιλλο Άλβευ, που προσβάλλει  20% σφραγισμένο γόνο και 80%  ανοιχτό γόνο. Οι σκώληκες σε ανώμαλες θέσεις στα κελιά, χρώμα φαιό, που αλλάζει προς ανοιχτό καφέ και ο κλειστός γόνος από καφέ προς κόκκινη  η  γλώσσα της νύμφης και το ιξώδες της σαν διηθητικός ιός διαφεύγει  από  τη    συγκράτηση των φίλτρων. Λίγο μεταδοτική και χωρίς καταστροφές. Παρουσιάζεται νωρίς την άνοιξη και το καλοκαίρι εξαφανίζεται χωρίς προσπάθεια του μελισσοκόμου. Όταν πεθαίνει, αντί συρρίκνωση, φουσκώνει σαν γεμάτο σακκούλι….κλπ δεν πρέπει να ανησυχεί το μελισσοκόμο.

δ. Σακκόμορφη σηψηγονία

Αυτή είναι μάλλον ακίνδυνη και δεν έχει επιστημονικά απομονωθεί γιατί διαφεύγει από τους πόρους του ησθμού (φίλτρου), σαν διηθητός ιός. Ελαφρά μεταδοτική, χωρίς να προκαλεί καταστροφές, όμως εξασθενεί το μελίσσι. Παρουσιάζεται  νωρίς την άνοιξη και χάνεται το καλοκαίρι, χωρίς προσπάθεια του μελισσοκόμου. Τα δυνατά μελίσσια καθαρίζουν τα κελιά από τους νεκρούς γόνους. .Ονομάστηκε σακκόμορφος γιατί αντί να συρρικνωθεί, φουσκώνει και μοιάζει με γεμάτο σακκί. Προσβάλλει μόνο τους σκώληκες του κλειστού γόνου, που αλλάζουν θέση μέσα στα κελιά και είναι πάντα ξαπλωμένοι με τη ράχη, στο κάτω μέρος του κελιού. Στην Αμερική το προσβλημένο μελισσοκομείο δεν  θεωρείται μολυσματικό. Τα υπολείμματα των νεκρών σκωλήκων χάνουν  τη μολυσματική τους ιδιότητα μέσα στα κελιά όταν περάσουν 30 μέρες, ενώ τα νέα νεκρά  μεταδίδουν αμέσως την ασθένεια. Έτσι οι μολυσμένες κηρήθρες,μετά από 2 μήνες ,μπορούν ακίνδυνα να χρησιμοποιηθούν αλλά  η κυψέλη  και τα πλαίσια δεν χρειάζονται απολύμανση. Αν ο μελισσοκόμος διαγνώσει σωστά την ασθένεια δεν έχει λόγο να ανησυχεί

ε. Κατεψυγμένος γόνος

Συμβαίνει την άνοιξη που όταν ο καιρός ψυχραίνει και οι μέλισσες συμπυκνούνται σε μελισσόσφαιρα, εγκαταλείπεται μέρος του αναπτυγμένου γόνου και πεθαίνει. Με την αποκατάσταση της θερμοκρασίας οι μέλισσες κάνουν καθαρισμό των πλαισίων.

2. ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ ΤΩΝ ΕΝΗΛΙΚΩΝ ΜΕΛΙΣΣΩΝ

α) Διάρροια ή  δυσεντερία

Η παρατεταμένη χειμωνιάτικη χαμηλή θερμοκρασία κρατεί τις μέλισσες σε μελισσόσφαιρα και τρέφονται μεν διανεμητικά  από την τροφή που έχουν εσωκλείσει  στη μελισσόσφαιρά τους, αλλά τους λείπει η έξοδος με πτήση, για να κενώσουν τον εντερικό σωλήνα τους. Και αν η τροφή που καταναλώνουν είναι μελίτωμα ή άλλη ακατάλληλη   και χειρότερη τροφή, σαν αυτές που διαβάζουμε σε παλαιά μελισσοκομικά βιβλία, τότε η κατάσταση επιδεινώνεται, ρυπαίνεται εσωτερικά η κυψέλη, προκύπτει νοζεμίαση (υπάρχει ανάρτηση 12/3/2013). Η  λύση προέρχεται από την καλοκαιρία, την έξοδο των μελισσών και την παρέμβαση του μελισσοκόμου, για αναδόμηση των μελισσιών του, με καθαρισμό και μετάγγιση σε έτοιμες απολυμασμένες κυψέλες, αλλά  και εφαρμογή θεραπευτικών μέτρων κατά  βαρρόα, βλέπε ανάρτηση με οξαλικό κλπ

β)Παράλυση

Μαύρες μέλισσες και γυαλιστερές, στέκουν νωχελικά  σε παράμερα σημεία της κυψέλης και πάνω στα πλαίσια, έχοντας ένα τρεμούλιασμα και προχωρούν κατά μάζες προς τη έξοδο, ενώ τις διώχνουν οι υγιείς μέλισσες  και έτσι    έξω πεθαίνουν, από εξάντληση και κρύο.

Η αλλαγή θέσης της κυψέλης αυτής, με άλλο δυνατό  μελίσσι είναι βοήθεια στη σύντομη αποβολή των  μολυσμένων μελισσιών.

Advertisements